અપૂરતો સ્ટાફ અને સરકારી વાહનના અભાવે ગુજરાતમાં ૩,૫૦૦ થી વધારે ફરિયાદો દલિતોના આયોગમાં વર્ષોથી પડતર

કિરીટ રાઠોડ

રાષ્ટ્રીય અનુસુચિત જાતિ આયોગની રચના ભારતીય બંધારણના આર્ટીકલ – ૩૩૮ હેઠળ થયેલ છે. સમગ્ર ભારતમાં આયોગ દ્વારા દલિતોના બંધારણીય અધિકારોના ભંગના બનાવમાં ન્યાય આપવવાની કામગીરી કરવાની હોઈ છે. તેમજ દલિતોની સામાજિક અને આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો આવે તેવા પગલા ભરવા વખતો વખત ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારોને ભલામણો કરવાનું કામ પણ આયોગ કરે છે.

રાષ્ટ્રીય અનુસુચિત જાતિ આયોગની મુખ્ય કચેરી ન્યુ દિલ્હી ખાતે આવેલી છે. તેમજ જુદા જુદા રાજ્યોમાં પણ આયોગની કચેરીઓ આવેલી છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં આયોગની પેટા કચેરીની સ્થાપના માલવંકર હવેલી, વસંત ચોક, લાલ દરવાજા, અમદાવાદ ખાતે ૦૧-૦૧-૧૯૯૦ થી આ પેટા કચેરીની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. આયોગની આ કચેરીમાં ગુજરાત, રાજસ્થાન, દીવ, દમણ, અને દાદરા નગર હવેલીના દલિતોના બંધારણીય અધિકારોની જાળવણી અને રક્ષણ કરવાની કામગીરી કરે છે. Continue reading

Advertisements

ગુજરાત માહિતી આયોગના હુકમનો અનાદર કરી કાયદા વિભાગે માહિતી કાયદાનો કર્યો ભંગ

કિરીટ રાઠોડ

રાજ્યના મુખ્યપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદી સમગ્ર દેશમાં ગુજરાત સરકારના સુશાશનની વાતો જોર શોરથી કરી રહ્યા છે. ત્યારે રાજ્યના મહત્વના ગણાતા વિભાગ એવા કાયદા વિભાગ પાસે માહિતી પૂરી પાડવા માટે સ્ટાફ અને ઝેરોક્ષ મશીનની અછત હોવાનું ખુદ સરકારી ફાઈલ નોટીંગમાં નોધની વિગતોથી સાબિત થાય છે.

વર્ષ ૨૦૦૧ થી ૨૦૧૨ સુધીના સમયગાળામાં કેટલા અરજદારની માંગણી મુજબ કાયદા વિભાગે સ્પે.પી.પી (ખાસ સરકારી વકીલ) ની નિમણુક કરી તે અંગેની માહિતી મેળવવા માટે વિરમગામના કિરીટ રાઠોડ, (આર.ટી.આઈ કાર્યકર) દ્વારા તા- ૧૮/૦૧/૨૦૧૩ ના રોજ કાયદા વિભાગને અરજી કરવામાં આવી હતી.

આ અરજીમાં નિયત સમય મર્યાદા ૩૦ દિવસમાં જાહેર માહિતી અધિકારી (ડી.એ.વોરા) દ્વારા માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી ન હતી.

જેથી આ અંગે તા – ૨૧/૦૩/૨૦૧૩ ના રોજ પ્રથમ અપીલ અધિકારી ( બી.જી.દવે), અને નાયબ સચિવ, કાયદા વિભાગે માંગેલ માહિતી વિના મુલ્યે પૂરી પાડવાનો હુકમ કર્યો હતો.

આ પ્રથમ અપીલ અધિકારીનો હુકમ હોવા છતાં ૯૦ દિવસ સુધી માહિતી ન મળતા બીજી અપીલ ગુજરાત માહિતી આયોગ સમક્ષ કરી હતી. જેથી તા- ૨૧/૦૬/૨૦૧૩ ના રોજ મુખ્ય માહિતી કમિશ્નર શ્રી ડી. રાજગોપાલન, ગુજરાત માહિતી આયોગે દિન-૧૫ માં માહિતી આપવાનો હુકમ કર્યો હતો. તેમજ માહિતી કાયદાની કલમ ૨૦(૧) મુજબ દંડાત્મક પગલા લેવાની વિચારણા કેમ ન કરવા અંગે દિન-૨૧ માં જાહેર માહિતી અધિકારીનો લેખિત ખુલાસો માંગ્યો હતો.

ગુજરાત માહિતી આયોગના મુખ્ય માહિતી કમિશ્નરના હુકમનો અનાદર કરી આજ દિન સુધી માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી નથી.

તા- ૧૮/૦૧/૨૦૧૩ અમારી મૂળ અરજીમાં થયેલ ફાઈલ નોટીંગની માહિતી અધિકારમાં માહિતી મેળવતા નીચેની હકીકતોનો પર્દાફાશ થયેલ છે.

કાયદા વિભાગની કચેરીમાં સ્ટેશનરી તેમજ ઝેરોક્ષ ઓપરેટરનો અભાવ છે. આ શાખામાં કાર્યબોજ વધુ છે.

બે નાયબ સેક્સન અધિકારીની જગ્યા ખાલી છે.

સ્પે.પી.પી ની માંગણીની ફાઈલો પેન્ડીંગ છે.

પ્રથમ અપીલ અધિકારીના હુકમને જાહેરમાહિતી અધિકારી ગુજરાત માહિતી આયોગમાં પડકારવાની મંજુરી સામાન્ય વહીવટ વિભાગ પાસે માંગે છે. આ કાયદાની જોગવાઈ વિરુદ્ધની કામગીરીમાં કાયદા વિભાગના સચિવ શ્રી વી.પી.પટેલ પણ મંજુરી આપે છે.

આ ફાઈલ નોટીંગની વિગતો સામાન્ય વહીવટ વિભાગ ના મંજુર કરતુ હોવા છતાં માહિતી આપવાને બદલે કાયદા વિભાગની “અ” શાખાનો અભિપ્રાય લેવાની સંમતી કાયદા સચિવ આપે છે.

આ ફાઈલ નોટીંગમાં સેક્શન અધિકારી, ઉપ સચિવ, નાયબ સચિવ, અને સચિવશ્રીની સહીઓ છે. જેથી લાગે છે કે કાયદા વિભાગ જ માહિતી અધિકાર અધિનિયમ – ૨૦૦૫ ની જોગવાઈઓનો ખુલ્લે આમ ભંગ કરી રહ્યું છે.

સમગ્ર રાજ્યમાં દરેક કાયદાનું ચુસ્ત પાલન કરવાની જેની પ્રાથમિક ફરજ છે તે કાયદા વિભાગ દ્વારા જ માહિતી કાયદાનો ખુલે આમ ભંગ થઇ રહ્યો છે.

ત્યારે હવે એ જોવાનું રહ્યુ કે સુશાશનમાં કોણ કાયદા વિભાગનો કાન આમળશે.

સૌથી મોટો પ્રશ્ન: દલિતો આ દેશના નાગરિક ખરા કે નથી?

IMG_20140109_120553-2કાન્તિલાલ પરમાર

પોરબંદર કલેકટર કચેરી સામે દલિતો ન્યાય માટે પોકારી રહ્યા છે. પોરબંદર જીલ્લાના રાણાવાવ તાલુકાના ભોડદર ગામના અનુસુચિત જાતિના લોકો ગામમાં પોતાના પાકા ચાર કાયદેસર ધરાવતા હતા, આજ ગામના માથાભારે લોકોએ બુલડોઝરથી સરકારે ભૂકંપમાં બનાવી આપેલ મકાનો પાડી નાખતા હિજરત કરી પોતાના માનવ અધિકાર ભંગના મુદ્દે – દલિત પરિવાર પોરબંદર કલેકટર કચેરી સામે તારીખ ૯/૧/૨૦૧૪ થી ન્યાય માટે ભૂખ હડતાલ પર ઉતર્યા. જીલ્લા વહીવટી તંત્ર અને તમામ રાજ્ય સરકારના વિભાગો (સમાજ કલ્યાણ, ગૃહ, સી.એમ. ઓફીસ, ડી.જી.પી. ઓફીસ) એ મોંન ધારણ કર્યું. ગુજરાતમાં કાયદાના શાસનનું વસ્ત્રાહરણ, સરકારે તાત્કાલિક દલિતોના માનવ અધિકાર ભંગના મુદ્દે કાર્યવાહી  કરવી  જરૂરી  છે.

પોરબંદર  જીલ્લાના  રાણાવાવ  તાલુકાના  ભોડદર ગામના  મારખીભાઇ  દુદાભાઈ  બડવા,  જાતેઅનુસુચિત  જાતિને  આજ  ગામના  આહીરો (બિન દલિત)  નામે ૧. નારણ રાજા ભેડા ૨. સવદાસરામસી  ૩.  લાખા  રાજશી ભેડા-(ઉપ સરપંચ)   ૪.  ગોવિંદ અરજણ  ૫.  વિક્રમ મેરામણ ૬.  કાનાનાથા   ૭. રામાં કારા  ૮.  વજશી  વીરા  ૯.   કમલેશ  મેરામણ (પંચાયત સભ્ય)  દ્વારા  ઉપર  તમામ આરોપીઓએ   ૧૮/૧૨/૨૦૧૩ના  રોજ સવારે  આવી  આ  કુટુંબ  જે  ઘરમાં  રહેતા  હતા  તે  ચાર  પાકા મકાન  કાયદેસરના  હોવા  છતાં  હેરાન  કરવાના  અને  બેઘર  કરવાના  ઈરાદે  અને  અગાઉ  આ  તમામ આરોપી  વિરુદ્ધ   અત્યાચારના  કેસ માં સમાધાન કરવાની  ધમકી  આપીને  ભોગ  બનેલ  દલિત પરિવારના  ચાર  પાકા  સ્લેબ  વાળા  ઘરો  જે.સી.બી. થી સંપૂર્ણ  તોડી  પાડી  મિલકતને નુકશાનપહોચાડવાનો ગુન્હો  કરેલ છે.

ભોગ બનેલ દલિત પરિવાર જીવ બચાવવા આ ગામમાંથી ઉપરોક્ત આરોપીના ત્રાસથીહિજરત કરેલ છે.  મારખીભાઇ સહીત કુટુંબનાં ૧૪ સભ્યોએ  પોતાના  મકાનો ઉપર નાઆરોપીઓએ  એકસંપ  થઇને  પાડી નાખેલ  હોઈ તેમજ  આ  આરોપીઓ  દ્વારા  કરવામાં  આવતાવારવાર  અત્યાચારને  લીધે  ભોગ  બનેલ પરિવાર પોતાનો જીવ બચાવવા તા- ૧૮/૧૨/૨૦૧૩ નારોજ  ભોડદર  ગામથી  હિજરત  કરી  છે.

આ માનવ અધિકાર  ભંગના બનાવમાં  ભારતીય બંધારણની  આર્ટીકલ, ૧૪ (કાયદા સમક્ષદરેક સમાન),   ૧૫ (જ્ઞાતિના  આધારે  ભેદભાવ  પર  પ્રતિબંધ),   ૧૭ (અસ્પૃશ્યતા  નાબુદી)   અને  ૨૧ (ગૌરવ પૂર્ણ  જીવન  જીવવાનો  અધિકાર)  અને  એટ્રોસિટી  એક્ટ –  ૧૯૮૯  અને  તેના  નિયમો – ૧૯૯૫ અને    ભારતીય   ફોજદારી   અધિનિયમ- ૧૮૬૦ની  જુદી જુદી  કલમોનો  ભંગ  થયેલ છે.